Lập trình mà không có Test là Đánh bạc mù

Bạn viết xong một hàm tính Tiền Lãi (Interest Rate) cực kì phức tạp. Bạn gọi cargo run, gõ thử 1 số vào Terminal, thấy ra đúng kết quả. Bạn tự tin Deploy lên Production. Ngày hôm sau khách hàng gõ số âm -500 vào, Web bạn đứng hình.

Để tránh những kết cục đau đớn đó, các công ty công nghệ lớn bắt buộc áp dụng Automated Tests (Kiểm thử tự động). Khác với JS phải đi mượn thư viện Jest hay Python cần pytest, Rust tích hợp hệ thống Test thẳng vào lõi Trình Biên Dịch (Built-in) cực kỳ bá đạo.

1. Unit Tests ngay trong lòng địch

Trái với truyền thống tách file Test ra thư mục xa xôi, Rust khuyên bạn viết Unit Test (Test đơn vị) Nằm ngay bên dưới cái Hàm mà bạn định Test trong cùng một file.

pub fn cong_hai_so(a: i32, b: i32) -> i32 {
    a + b + 1 // Cố tình viết SAI Lỗi để xem Test nó bắt nè
}

// Bắt đầu vùng Test
#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*; // Import tất cả code phía trên xuống vùng này

    #[test]
    fn thu_nghiem_tinh_tong() {
        let ket_qua = cong_hai_so(2, 2);
        // assert_eq! là búa tạ. Nó so sánh 2 vế. Nếu Lệch, nó Phá nát App kèm Tiếng Gào (Panic)
        assert_eq!(ket_qua, 4, "Tính toán phải bằng 4 chứ thằng ngu!"); 
    }
}

Tại sao lại nhét chúng chung một cục vậy? Nhờ cái chữ #[cfg(test)], khi bạn cargo build --release đưa App lên mạng, cái Phân khu Test này bốc hơi hoàn toàn, giúp File chạy bạn mỏng tanh 0 Byte rác!

Hãy gọi: cargo test để xem phép màu: thread 'tests::thu_nghiem_tinh_tong' panicked at: Tính toán phải bằng 4 chứ thằng ngu!

2. Integration Tests (Mô phỏng Góc nhìn Đối tác)

Nếu Unit Test nằm tuốt phía trong (Dùng để bắt chẹt những file Rễ con của dự án/Hàm Private), thì Integration Tests đóng vai trò là Lão Tester Người Dùng dòm lén qua khe cửa. Lão này chỉ được phép vòi vào những Cổng API (Public pub functions).

Bạn tạo hẳn một thư mục tests ngang hàng với src. Bên trong thư mục tests, bạn quẳng vào file mới integration_test.rs:

// Giả dụ dự án bạn tên là "adder"
use adder;

#[test]
fn tinh_nang_tinh_toan_xuyen_module() {
    assert_eq!(adder::cong_hai_so(5, 5), 10);
}

Giờ khi gõ lại cargo test, Cargo tự động phân luồng rà qua 2 bãi chiến trường cùng lúc: [Unit tests] rồi lao xuống [Integration tests].

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Có cách nào Test Mảng văng Dấu Lỗi/Bắn Lỗi Panic Chủ ý không?

Có. Có những Test bạn muốn nó CHẮC CHẮN PHẢI NỔ TUNG thì mới là ĐÚNG CODE (Ví dụ test nhét số Tuổi âm -5). Chèn Macro #[should_panic] ngay dưới dòng #[test]. Từ đó, hễ Hàm Mồi không văng tung Lỗi Đỏ - Tức Test Bị Đánh Rớt Trượt.

Viết quá nhiều File Test, Cargo có chạy chậm rề Rề không?

Bí thuật đáng sợ nhất của Rust: cargo test kích hoạt các hàm test chay song song đa luồng (Multi-threading). 500 Test Cases văng vào 16 rãnh CPU của bạn. Kết quả in Cụp cực hạn 0.2 giây. (Lưu ý: Nếu có hàm Test nào Ghi Nhập Database chung bảng, Test Song Song sẽ vấp Mâu thuẫn tranh dồn vỡ cấu trúc. Bắt buộc hãm phanh đơn luồng bằng cargo test -- --test-threads=1).

Sẵn sàng cho Ngày 15? Suốt nửa chặng Đầu Khóa chúng ta Viết Ứng Dụng Console in ra mấy dòng Chữ cọc lóc. Mới Ngày Mai, Mở Hộp I/O Môi Trường, Viết Tương Tác Thật Lọc String File siêu dị qua [Day 15: I/O Programs - Viết App CLI như Grep C++ !].